Pli da informoj

 Kelkaj interesaj TTT-ejoj

www.esperanto.net
www.esperanto-panorama.net
www.uea.org

 Bibliografieto

Metu kelkajn interesajn librojn pri Esperanto en via lingvo kaj facile troveblaj ĉe librejoj kaj bibliotekoj
L’espéranto de P. Janton, coll. « Que sais-je ? » n°1511, P.U.F.
Le défi des langues de C. Piron, éd. l’Harmattan

 Asociaj kontaktoj

Kontaktoj de via landa asocio
(aŭ de UEA se ne estas asocio en via lando)
Espéranto-France
4 bis, rue de la Cerisaie, 75004 PARIS, Tél : 01 42 78 68 86
Courriel : info@esperanto-france.org
www.esperanto-france.org

Kontaktoj de via junulara asocio
(aŭ de TEJO se ne estas landa sekcio)
Espéranto-Jeunes
Courriel : info@esperanto-jeunes.org
www.esperanto-jeunes.org

Loka kontakto:

La PakEo, uz-indikoj

Tiu pako enhavas 4 foliojn:

•	La pako: la dokumento, kiun vi tenas inter viaj manoj, kaj kiu prezentas la lingvon kaj kiel uzi la PakEon
•	La gram’: la tuta baza gramatiko de Esperanto sur unu folio A4
•	La ekz-oj: kelkaj ekzercoj (kun korektoj ĉe la dorso) por trejniĝi kaj ekpraktiki iomete la lingvon
•	La vort’: ambaŭdirektan vortareton, kun nur kelkaj bazaj vortoj por komenci (N.B. : vi povas trovi kompletajn vortarojn ĉe via landa asocio aŭ sur Interreto)

Sur La gram’ et La ekz-oj, ĉiu numero en la marĝenoj indikas unu lecionon. Ĉiun tagon, vi komencos per legado de la leciono de la tago sur la folio La gram’. Kaj poste, vi povos fari la samlecionan ekzercon de la folio La ekz-oj, eventuale kun la helpo de la vortareto La vort’, se bezonata. 
Dediĉante proksimume po unu kvaron- horo tage, vi povos post unu semajno kompreni simplan tekston kaj mem fari kelkajn frazojn. Ne vere temas pri kompleta kurso sed pli ĝuste pri enkonduko, kiu ebligos fari por vi ĝeneralan ideon pri la lingvo (poste, vi povos kompleti per pli kompleta kurso, aŭ tuj ekpratiki la lingvon, ekzemple babilante sur Interreto per la babilejo: http://gxangalo.com/babilejo). 

Malkovri lingvon dum unu semajno… 

Esperanto, kio estas tio?

Esperanto estas lingvo. Sed estas lingvo iom speciala: ĝi estis eltrovita fine de la 19-a jarcento por ebligi komunikadon inter personoj de malsamaj lingvoj. Kaj ĉar tiu lingvo estis konstruita ĝuste por tiu celo, tial ĝi do estas tre rapide lernebla.

Fakte, Esperanto estas la plej facila el la vivantaj lingvoj: neniu escepto, neniu neregulara verbo, kaj tamen oni povas vere ĉion esprimi! Ĉar ĝia konstruo estas tute logika, oni povas lerni ĝin dum tre malmulte da tempo kaj rapide elturniĝi por fari siajn unuajn frazojn en Esperanto.

Tiel, restas pli da tempo por fari aliajn aferojn! Kaj plie, kun tiu atuto en la poŝo, estis pruvita, ke la lernado de Esperanto helpas por lerni la aliajn fremdajn lingvojn. Do, nur avantaĝoj!

Kaj cetere, ĉar tiu lingvo apartenas al neniu lando kaj ĉiuj povas lerni ĝin, oni do parolas ĝin ĉiam je egala nivelo: estas pli simpatia!

Al kio tio utilas?

Esperanto estas agnoskita de UNESCO; ĝi nuntempe estas  parlata en pli ol 100 landoj de proksimume 6 milionoj da personoj.
Ekzistas do amasoj da manieroj por uzi ĝin:

•	diskuti kaj korespondi kun personoj de pluraj landoj samtempe sen esti blokita pro la lingvo-barilo;

•	malkovri aliajn kulturojn kaj informiĝi je la monda skalo, kun interalie revuoj kaj libroj tradukitaj el ĉiuj lingvoj;

•	vojaĝi malmultekoste dank’al iu jarlibreto, nomita "Pasporta Servo", de senpaga gastigado por la Esperanto-parolantoj;

•	partopreni al internaciaj renkontiĝoj kaj festivaloj, kun muziko kaj spektakloj en Esperanto sed ankaŭ en pluraj lingvoj;

•	kaj multege da aliaj uz-eblecoj...

Kiel oni lernas tion?

Per tiu « Pak-Esperanto »
Tiu dokumentoj 4-folia ebligos al vi dum kelkaj tagoj eklerni la bazojn de Esperanto kaj vi povos jam kompreni kaj iom elturniĝi en Esperanto (vidu la ĉapitron « La PakEo, uz-indikoj »).

Per Interreto
•	www.ikurso.net :komputila programo senpage elŝutebla, kun multe da sonaj kaj interaktivaj ekzercoj 
•	www.lernu.net : Interreta platformo kun pluraj kursoj por ĉiuj niveloj, kaj reta mesaĝilo por babili real-tempe kun la aliaj gelernantoj

Per libro (kaj kasedoj aŭ KD-oj)
•	indiku lernolibrojn en via lingvo, prefere facile troveblaj ĉe la librejoj 
•	la méthode ASSIMIL « L’espéranto sans peine » : c’est une méthode un peu longue mais très efficace, on peut la trouver ou la commander dans toutes les librairies

Per kurso kun instruisto
Certe ekzistas iu kurso proksime de ĉe vi, por tio infomiĝu ĉe via landa asocio aŭ ĉe la loka kontakto (vidu adresojn ĉe la dorso de tiu paĝo). 

Ĉu vi jam vidis lingvon, kies gramatiko entenas sur unu sola folio?

LA ALFABETO & ĜIA PRONONCADO
Ĉiuj literoj prononciĝas kaj ĉio skribiĝas ĉiam same kiel oni aŭdas: oni do ne povas farI ortografiajn erarojn! Sed en Esperanto, la literoj Q, W, X kaj Y ne ekzistas. Kompense, estas 6 pliaj literoj Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ kaj Ŭ kun malsamaj prononcoj.
A, B, C (ts, « tsar »), Ĉ (tch, « tchèque »), D, E (é), F, G (gu, « gag »), Ĝ (dj, « adjoint »), H (expiré), Ĥ (r, « crochet »), I, J (y, « yahourt »), Ĵ (j, « journal »), K, L, M, N, O, P, R (roulé), S (ss, « son »), Ŝ (ch, « chat »), T, U (ou), Ŭ (w, « wapiti »), V, Z.
En Esperanto, la akcento ĉiam estas sur la antaŭlasta silabo.

LA FINAĴOJ
Neniu escepto en Esperanto !
Ĉiuj nomoj finiĝas per o	
parol+o	= parole
	adjektivoj per a	
parol+a	= oral
	derivitaj adverboj per e	
parol+e	= oralement
	infinitivaj verboj per i	
parol+i	= parler
	pluraloj per j	
parol+o+j	= des paroles
Unu sola difinita artikolo en Esperanto: la ; por ĉiuj nomoj maskulaj, feminaj, singularaj, aŭ pluralaj: la parolo = la parole, la paroloj = les paroles. Ne estas nedifinita artikolo: parolo = une parole, paroloj = des paroles.

LA PERSONAJ PRONOMOJ
mi (je), vi [aŭ ci, malmulte uzita] (tu), li (il), ŝi (elle), ĝi (il ou elle por aĵo aŭ por besto), oni (on), ni (nous), vi (vous), ili (ils ou elles), si (se, refleksiva pronomo).
Aldonante la literon a al lapersonaj pronomoj, oni formas la posesivoj: mia, via, lia... = mon, ton, son... la mia... = le mien/la mienne...
KONJUGACIOJ
Sama finaĵo por ĉiuj personoj de ĉiu tempo (neniu neregulara verbo):
+as	= prezenco
+is	= pasinteco
+os	= futuro
+us	= fiktivo
+u	= volitivo
+i	= infinitivo
	paroli, mi parolas = parler, je parle
	li parolus, ŝi parolus = il parlerait, elle parlerait
	ni parolis, ili parolis = nous parlions, ils parlaient
	oni parolos = on parlera, (vi) parolu! = parle(z) !

LA PARTICIPOJ
			prezenco	pasinteco	futuro
indikativo		+as		+is		+os
aktiva participo	+ant-a	+int-a	+ont-a
pasiva participo+at-a		+it-a		+ot-a

aktivaj participoj:
	mi estas kantinta	= j’ai chanté
	mi estas kantanta	= je suis en train de chanter
	mi estas kantonta	= je vais chanter
	vi estis skribinta	= tu avais écrit
	vi estis skribanta	= tu étais en train d’écrire
	vi estis skribonta	= tu allais écrire
	ŝi estos foririnta	= elle sera partie
	ŝi estos foriranta	= elle sera en train de partir
	ŝi estos forironta	= elle sera sur le point de partir
pasivaj participoj:
	la akvo estas trinkita	= l’eau est bue 
								(action passée)
	la akvo estas trinkata	= l’eau est en train d’être
									bue
	la akvo estas trinkota	= l’eau va être bue
	la pano estis manĝita	= le pain avait été mangé
	la pano estis manĝata	= le pain était en train d’être
									mangé
	la pano estis manĝota	= le pain allait être mangé
	la foto estos vidita		= la photo aura été vue
	la foto estos vidata		= la photo sera en train
									d’être vue
	la foto estos vidota	= la photo sera sur le point
									d’être vue

AKUZATIVO
Por indiki objektan komplementon, oni metas la literon n ĉe la fino de la nomo kaj de ties adjektivo, aŭ de la persona pronomo. La akuzativo -n fine de adverbo aŭ de loka komplemento servas por indiki loko-ŝanĝon ; ĝi povas ankaŭ servi por anstataŭi prepozicion.
	mi trinkas akvon (akv+o+n)	= je bois de l’eau
	mi amas vin (vi+n)			= je t’aime
	mi iras Parizon (Pariz+o+n)	= je vais à Paris
	mi venos lundon (lund+o+n)	= je viendrai lundi

DEMANDADO
Por fari demandon, oni metasla vorton ĉu ĉe la komenco de la frazo:
	ĉu li manĝas? 		= est-ce qu’il mange ?
		- jes, li manĝas	= oui, il mange
		- ne, li trinkas 	= non, il boit

NEGACIO
Por fari negativan frazon, sufiĉas meti la vorton ne ĵus antaŭ la nomo, kiun ĝi neas.
	mi ne kantas = je ne chante pas	
	ne mi kantas = ce n’est pas moi qui chante

LA 45 LOGIKAJ VORTOJ
	i-
nedifinita	ki-
demanda
& rilativa	ti-
demonstra-tiva	ĉi-
kolekti-va	neni-
negativa	
+u
individu-eco	iu 
quelqu’un	kiu 
qui / quel	tiu 
celui-là / ce	ĉiu 
chacun / chaque	neniu 
personne / aucun	
+o 
aĵo	io 
quelque chose	kio 
quoi, que	tio 
cela	ĉio 
tout	nenio 
rien	
+a 
kvalito	ia 
une sorte de	kia 
quelle sorte	tia 
cette sorte, tel	ĉia 
chaque sorte	nenia 
nulle 
sorte	
+e 
loko	ie 
quelque part	kie 
où	tie 
là	ĉie 
partout	nenie 
nulle 
part	
+am 
tempo	iam 
un jour, une fois	kiam 
quand	tiam 
alors	ĉiam 
toujours	neniam 
jamais	
+el 
maniero	iel 
d’une certaine manière	kiel 
comment / comme	tiel 
ainsi	ĉiel 
de toute manière	neniel 
d’aucune manière	
+al 
kaŭzo	ial 
pour une certaine raison	kial 
pourquoi	tial 
pour cette raison	ĉial 
pour toutes raisons	nenial 
pour 
rien	
+om 
kvanto	iom 
un peu	kiom 
combien	tiom 
autant	ĉiom 
tout en entier	neniom
rien du 
tout	
+es 
posedo	ies 
de quelqu’un	kies 
à qui, de qui / dont	ties 
de celui-là	ĉies 
de tous	nenies 
de personne	

LA NOMBROJ
cardinalaj:
unu (1), du (2), tri (3), kvar (4), kvin (5), ses (6), sep (7), ok (8), naŭ (9), dek (10), cent (100), mil (1000), miliono (million), miliardo (milliard)
	dek du (dix deux) = 12, dudek unu (deuxdix un) = 21
	mil naŭcent naŭdek sep  = 1997

vicaj adjectivoj = nombro+a
	(la) unua, dua... = (le) premier, deuxième... 
adverboj = nombro+e
	unue, due... = premièrement, deuxièmement...
substantivoj = nombro+o
	deko, dekduo, cento = dizaine, douzaine, centaine
multiplikoj = nombro+obl+a
	duobla, triobla... = double, triple...
onoj = nombro+on+o
	duono, triono, kvarono... = demi, tiers, quart...
grupoj = nombro+op+o
	duopo, triopo, kvaropo... = paire, trio, quatuor...

SUFIKSOJ
Literoj lokiĝantaj inter la radiko kaj la finaĵo de iu vorto:
nomoj de animaj estuloj:
	+ ul (individuo):	juna = jeune, junulo = un jeune
	+ an (membro):	urbo = ville, urbano = un citadin
	+ ist (profesio):	pano = pain, 
					panisto = boulanger
	+ in (femino):		patro = père, patrino = mère
	+ id (ido):		koko = coq, kokido = poussin
	+ estr (ĉefo):		urbo = ville, urbestro = maire
nomoj de aĵoj:
	+ aĵ (aĵo):		trinki = boire, trinkaĵo = boisson
	+ il (ilo):			tranĉi = couper, 
					tranĉilo = couteau
	+ ar (ensemblo):	arbo = arbre, arbaro = forêt
	+ er (elemento):	neĝo = neige, neĝero = flocon
	+ ej (loko):		panejo = boulangerie
	+ uj (ujo):		supo = soupe, supujo = soupière
	+ ing (ingo):		kandelo = bougie, 
					kandelingo = chandelier
abstraktaj nomoj:	
	+ ec (kvalito):		bela = beau, beleco = beauté
	+ ism (sistemo):	nacio = nation, 
					naciismo = nationalisme

kvalifikoj:
	+ ebl (eblo):		manĝi = manger, 
					manĝebla = mangeable
	+ em (emo):		kredi = croire, 
					kredema = crédule
	+ ind (indo):		ridi = rire, ridinda = risible
	+ end (devo):		pagi = payer, pagenda = à payer
verboj:
	+ ig (igi):	sidi = être assis, 
sidigi = faire assoir
	+ iĝ (iĝi):		sidiĝi = s’asseoir
universalaj sufiksoj:
	+ et (diminutivo):	domo = maison, 
					dometo = maisonnette
	+ eg (plifortigo):	domego = grande maison, palais
	+ aĉ (pejorativa):	domaĉo = bicoque
	+ ad (daŭro):		parolo = parole, 
					parolado = discours
	+ um (aliaj okazoj):	akvo = eau, akvumi = arroser

PREFIKSOJ
Literoj lokiĝantaj antaŭ la radiko:
	bo+ (boeco):		bopatro = beau-père
	ge+ (geeco):		gepatroj = parents, père et mère
	eks+ (pasint-stato):	eksministro = ex-ministre
	pra+ (praeco):		avo = grand-père, 
					praavo = arrière grand-père
	fi+ (malestimo):	knabo = garçon, fiknabo = voyou
	dis+ (diseco):		doni = donner, 
					disdoni =  distribuer
	mal+ (malo):		bela = beau, malbela = laid
	mis+ (eraro):		fari = faire, misfari = rater
	ek+ (komenco):		ridi = rire, 
ekridi = se mettre à rire
	re+ (ripeto):		fari = faire, refari = refaire

VORTO-KREADO
Esperanto estas kvazaŭ Lego-ludo: sufiĉas alglui finaĵojn al radikoj. Poste, oni povas krei vortojn kun sufiksoj kaj prefiksoj, aŭ per simple kunigo de radikoj:
	vapor+ŝip+o (vapeur+bateau) 	= bateau à vapeur
	okul+vitr+o+j (oeil+verres) 	= lunettes
	sam+temp+e (même+temps) 	= en même temps

KOMPARATIVOJ

malsupereco:	malpli... ol = moins...que
supereco:		pli...ol = plus...que
		pli granda ol mi = plus grand que moi
egaleco:	tiel... kiel = aussi...que
		tiel stulta kiel vi = aussi bête que toi
superlativo:	la plej = le plus, la malplej = le moins

KONJUNKCIOJ
subjunkcioj: ĉar = parce que / car, kvankam = bien que, ke = que, kvazaŭ = comme si, se = si (fiktivo)
kunordigaj: sed = mais, aŭ = ou, kaj = et, do = donc, nu = or, nek = ni

NEVARIEBLAJ ADVERBOJ
hieraŭ = hier	preskaŭ = presque	
hodiaŭ = aujourd’hui	apenaŭ = à peine
morgaŭ = demain	nur = seulement
nun = maintenant	almenaŭ = au moins
ĵus = à l’instant	ankaŭ = aussi
tuj = tout de suite	eĉ = même
baldaŭ = bientôt		tre = très
jam = déjà		tro = trop
ankoraŭ = encore		for = loin

PREPOZICIOJ
al = vers	antaŭ = avant	apud = près de
ĉe = chez	ĉirkaŭ = autour	ekster = dehors
de = de	dum = pendant	ekde = depuis
el = hors de	en = dans		ĝis = jusqu’à
inter = entre	kontraŭ = contre	krom = sauf
kun = avec	sen = sans		laŭ = selon
malgraŭ = malgré	por = pour		post = après
pri = au sujet de	pro = à cause de	sub = sous
per = au moyen de 	sur = sur		tra = à travers
anstataŭ = au lieu de		malantaŭ = derrière	
super = au-dessus de		trans = (en passant) par

KONVERSACIO
saluton! = salut !		ĝis revido! = au revoir !
bonan tagon! = bonjour !	
bonan nokton! = bonne nuit !		
mi nomiĝas... = je m’appelle...		
kiel vi fartas? = comment vas-tu ? 
bone, dankon = bien, merci
ju pli... des pli... = plus... plus...
nek... nek... = ni...ni...	ĉu... ĉu... = que ce soit... ou...

Ĉu vi komprenis ĉion ? se jes, tio signifas, ke vi nun konas ĉiujn bazojn de Esperanto, kaj vi povas ekpraktiki la lingvon! 

Kelkaj ekzercoj por ekpraktiki la lernitaĵojn...

(la korektoj estas ĉe la dorso)

Kompletu la finaĵojn de la vortoj:

Ekz.: les beaux garçons = la bel-AJ knab-OJ  

a) le cheval blanc = la blank-.... ĉeval-....
b) des ballons bleus = blu-.... balon-....
c) parler vite = rapid-.... parol-....
d) des chiens et des chats = hund-.... kaj kat-....
e) longuement = long-....
f) les grands oiseaux = la grand-.... bird-.... 
g) un bon gâteau = bon-.... kuk-....
h) bien manger = bon-.... manĝ-....
i) un mur rouge et vert = ruĝ-.... kaj verd-.... mur-....
j) le bien = la bon-....
k) rire et pleurer = rid-.... kaj plor-....
l) vraiment heureux = ver-.... feliĉ-....

Traduku naci-lingven:

Ekz.: Ili lernas. > Ils (ou elles) apprennent.

a) La domo estas granda.
b) Ni rapide skribas.
c) La birdo estas blanka, ĝi flugas.
d) Mi estas juna viro.
e) Li atendu kaj aŭskultu!
f) Ŝi iros, manĝos kaj dormos.
g) Rigardu : pluvas forte! 
h) Ili estis vivaj.
i) Nia granda ĉevalo multe manĝas.
j) Mi volus kanti.
k) La blua akvo estas pura. 
l) Li estos bona patro.

Kompletu la finaĵojn de la verboj:

Ekz.: j’aurai appris = mi est-OS lern-INTA

a) il avait attrapé le poisson = li est-.... kapt-..... la fiŝon
b) il va acheter = li est-.... aĉet-.....
c) elle est en construction = ĝi est-.... konstru-.....
d) la souris sera mangée = la muso est-.... manĝ-.....
e) nous étions sur le point de boire = ni est-.... trink-.....
f) mon bras est cassé = mia brako est-.... romp-.....
g) la photo avait été cachée = la foto est-.... kaŝ-.....
h) le dentiste a travaillé = la dentisto est-.... labor-.....
i) vous étiez en train de courir = vi est-.... kur-.....
k) le gâteau va être mangé = la kuko est-.... manĝ-.....
l) vos enfants auront joué = viaj infanoj est-.... lud-..... 

Traduku Esperant-lingven:

Ekz.: Il cache la photo. > Li kaŝas la foton.

a) Le feu est chaud.
b) Elle écrit un mot.
c) Ils ont mangé les légumes.
d) Il m’aidera.
e) Est-ce que tu as vu mon frère ?
f) Les oiseaux volent vite.
g) Est-ce que tu veux boire ?
h) Je ne dors pas, je suis fatigué.
i) Est-ce que le film n’est pas bon ?
j) Je ne suis pas en train de lire le journal.
k) Peux-tu travailler ? Non, je ne peux pas.
l) Nous utilisons souvent le téléphone.

Traduku Esperant-lingven:

Ekz.: Qui es-tu ? > Kiu vi estas ?

a) Pourquoi tu préfères le poisson ?
b) Quelqu’un a trouvé du papier.
c) Le livre est caché là.
d) Nous sommes toujours propres.
e) Il écoute de la musique, comme moi.
f) Mon père ne mange rien.
g) Elles répètent chaque mot.
h) Tel est notre espoir !
i) Combien de fleurs voyez-vous ?
j) Quand je comprendrai la langue, je parlerai.
k) Qu’est-ce qu’une maison ?
l) A qui est cette voiture ?

Skribu la nombrojn kaj la datojn litere:

N.B. : La datoj en Esperanto skribiĝas tiel: « La [nombro de la tago du jour]-a de [monat]-o [jaro] »
[tagoj: lundo, mardo, merkredo, ĵaŭdo, vendredo, sabato, dimanĉo; 
monatoj: januaro, februaro, marto, aprilo, majo, junio, julio, aŭgusto, septembro, oktobro, novembro, decembro]

Ekz.: 15/12/1859 > la dek-kvina de decembro mil okcent kvindek naŭ

a) 73
b) 101
c) 20ème 
d) 655
e) 14/07/1789
f) 9 999
g) ¼ 
h) mercredi 27 février 
i) 2 046
j) 18 442
k) 75 793
l) 2 088 405

Traduku naci-lingven:

La 5-an de majo, mia fratino iris al la malsanulejo. Ŝi ne estis malsana : ŝi nur iĝis patrino. 
Ŝia ido estas knabeto. Li eble iam iĝos fiŝkaptisto aŭ ŝipestro, kial ne?
Mia fratinido multe ŝatas manĝi kaj li ofte dormas. Kiam li aŭskultas rakontojn, tio tuj dormigas lin. En mia rakont-libro, estas kelkaj poemoj, kiujn mi ŝatas legi al li.
Dum la matenmanĝo, li kelkfoje ludas anstataŭ manĝi. Li tiam uzas la manĝilojn, kiel ludilojn. Tio multe ridigas nin : li estas tiom ludema!

Traduku Esperant-lingven:

Salut !
Je m’appelle Maria. Je vis à Paris ; c’est une très grande ville. Je n’ai pas de voiture, mais je ne vais pas au travail en autobus. Je préfère aller à pied car ma maison est près de mon lieu de travail. 
Je suis traductrice, donc je parle plusieurs langues. J’aime beaucoup voyager, et pendant mes voyages, je parle souvent en espéranto avec mes amis. Pour voyager, je vais en train.
J’aime aussi écouter de la musique ou aller au théâtre. Le théâtre est l’art le plus intéressant... selon moi :-)
Au revoir ! 
Korektoj de la ekzercoj

N.B. : La vortoj (inter parentezoj) indikas la fakultativajn vortojn por la traduko, kaj la mots [inter krampoj] indikas la aliajn eblajn tradukojn de unu sama esprimo. La proponitaj korektoj estas nur indikaj, ĉar ofte ekzistas pluraj manieroj diri la saman frazon en Esperanto.

1.  
a) le cheval blanc = la blank-a ĉeval-o
b) des ballons bleus = blu-aj balon-oj
c) parler vite = rapid-e parol-i
d) des chiens et des chats = hund-oj kaj kat-oj
e) longuement = long-e
f) les grands oiseaux = la grand-aj bird-oj 
g) un bon gâteau = bon-a kuk-o
h) bien manger = bon-e manĝ-i
i) un mur rouge et vert = ruĝ-a kaj verd-a mur-o
j) le bien = la bon-o
k) rire et pleurer = rid-i kaj plor-i
l) vraiment heureux = ver-e feliĉ-a

2.
a) La maison est grande.
b) Nous écrivons vite.
c) L’oiseau est blanc, il vole.
d) Je suis un jeune homme.
e) Qu’il attende et qu’il écoute !
f) Elle ira, mangera et dormira.
g) Regarde : il pleut fort ! 
h) Ils étaient vivants.
i) Notre grand cheval mange beaucoup.
j) Je voudrais chanter.
k) L’eau bleue est propre. 
l) Il sera un bon père.

3.
a) il avait attrapé le poisson = li est-is kapt-inta la fiŝon
b) il va acheter = li est-as aĉet-onta
c) elle est en construction = ĝi est-as konstru-ata
d) la souris sera mangée = la muso est-os manĝ-ita
e) nous étions sur le point de boire = ni est-is trink-ontaj
f) mon bras est cassé = mia brako est-as romp-ita
g) la photo avait été cachée = la foto est-is kaŝ-ita
h) le dentiste a travaillé = la dentisto est-as labor-inta
i) vous étiez en train de courir = vi est-is kur-anta(j)
k) le gâteau va être mangé = la kuko est-as manĝ-ota
l) vos enfants auront joué = viaj infanoj est-os lud-intaj 
4.
a) La fajro estas varma.
b) Ŝi skribas vorton.
c) Ili manĝis [estas manĝintaj] la legomojn.
d) Li helpos min.
e) Ĉu vi vidis mian fraton?
f) (La) Birdoj rapide flugas.
g) Ĉu vi deziras [volas] trinki?
h) Mi ne dormas, mi lacas [estas laca].
i) Ĉu la filmo ne estis bona ?
j) Mi ne estas leganta la gazeton.
k) Ĉu vi povas labori? Ne, mi ne povas.
l) Ni ofte uzas la telefonon.

5.
a) Kial vi preferas (la) fiŝon?
b) Iu trovis [estas trovinta] paperon.
c) La libro estas kaŝita tie.
d) Ni ĉiam estas puraj.
e) Li aŭskultas muzikon, kiel mi.
f) Mia patro manĝas nenion.
g) Ili ripetas ĉiun vorton.
h) Tia estas nia espero!
i) Kiom da floroj vi vidas?
j) Kiam mi komprenos la lingvon, mi parolos.
k) Kio estas domo?
l) Kies estas tiu aŭto?

6.
a) 73 = sepdek tri
b) 101 = cent unu
c) 20ème = dudeka
d) 655 = sescent kvindek kvin
e) 14/07/1789 = la dekkvara de julio mil sepcent okdek naŭ
f) 9999 = naŭmil naŭcent naŭdek naŭ
g) ¼ = unu kvarono 
h) mercredi 27 février = merkredo la dudek sepa de februaro 
i) 2 046 = dumil kvardek ses
j) 18 442 = dek okmil kvarcent kvardek du
k) 75 793 = sepdek kvinmil sepcent naŭdek tri
l) 2 088 405 = du milionoj okdek okmil kvarcent kvin

7.
Le 5 mai, ma sœur est allée à l’hôpital. Elle n’était pas malade : elle est juste devenue mère. 
Son enfant est un petit garçon. Peut-être qu’un jour il deviendra pêcheur ou capitaine, pourquoi pas ?
Mon neveu [le fils de ma sœur] aime beaucoup manger et il dort souvent. Quand il écoute des histoires, ça le fait dormir aussitôt. Dans mon livre d’histoire, il y a quelques poèmes que j’aime lui lire.
Pendant le petit déjeuner, il joue quelquefois au lieu de manger. Il se sert alors des couverts comme jouets. Cela nous fait beaucoup rire : il est si joueur !

8.
Saluton!
Mi nomiĝas [mi estas  / mia nomo estas] Maria. Mi vivas en Paris [Parizo]; (ĝi) estas tre [ege] granda urbo. Mi ne havas aŭton, sed mi ne iras al la laboro aŭtobuse [per aŭtobuso]. Mi preferas iri piede ĉar mia domo estas apud [proksime de] mia laborejo. 
Mi estas tradukistino [tradukisto], mi do parolas plurajn lingvojn. Mi multe ŝatas vojaĝi, kaj dum miaj vojaĝoj, mi ofte parolas Esperante [en Esperanto] kun miaj amikoj. Por vojaĝi, mi iras per vagonaro [per trajno].
Mi ŝatas ankaŭ aŭskulti muzikon aŭ iri teatron [al teatro]. (La) Teatro est la plej interesa arto... laŭ mi :-) 
Ĝis revido! 

La bazaj vortoj en vortareto de 2 paĝoj!

Espéranto   Naci-lingvo

aer-o	air	direkt-i	diriger	
ag-i	agir	divers-a	divers	
akcept-i	accepter	dolĉ-a	doux	
akv-o	eau	dom-o	maison	
al	à, vers	don-i	donner	
ali-a	autre	dorm-i	dormir	
alt-a	haut	dum	pendant	
am-o	amour	edz-o	époux	
amik-o	ami	ekster	en dehors	
ankoraŭ	encore	ekzempl-o	exemple	
anstataŭ	au lieu de	elekt-i	choisir	
antaŭ	avant, devant	en	dans	
apart-a	particulier	esper-i	espérer	
aper-i	apparaître	est-i	être	
apud	à côté	facil-a	facile	
art-o	art	fajr-o	feu	
artikol-o	article	fakt-o	fait	
asoci-o	association	fal-i	tomber	
atend-i	attendre	far-i	faire	
aŭ	ou	fenestr-o	fenêtre	
aŭd-i	entendre	fest-o	fête	
aŭskult-i	écouter	film-o	film	
aŭtobus-o	autobus	fin-i	finir	
aŭt(omobil)-	voiture	fiŝ-o	poisson	
aŭtun-o	automne	flank-o	côté	
baldaŭ	bientôt	flav-a	jaune	
best-o	animal	flor-o	fleur	
bezon-o	besoin	flug-i	voler (avion)	
bild-o	image	foj-o	fois	
bird-o	oiseau	forges-i	oublier	
bon-o	bon	fort-a	fort	
bril-i	briller	frap-i	frapper	
cel-o	but	frat-o	frère	
cert-a	certain	fru-e	tôt	
ĉef-a	principal	frukt-o	fruit	
ĉu ?	est-ce que ?	funkci-i	fonctionner	
da	de (quantité)	gazet-o	journal	
decid-i	décider	glas-o	verre	
dekstr-a	droit	grand-a	grand	
demand-o	question	grav-a	important	
dezir-i	désirer	grup-o	groupe	
ĝeneral-a	général	land-o	pays	
ĝis	jusqu'à	last-a	dernier	
ĝust-a	juste	leg-i	lire	
halt-i	s’arrêter	legom-o	légume	
hav-i	avoir	lern-i	apprendre	
hejm-o	foyer	libr-o	livre	
help-o	aide	lig-i	lier	
histori-o	histoire	lign-o	bois	
hor-o	heure	lingv-o	langue	
ide-o	idée	lud-i	jouer	
inform-i	informer	man-o	main	
instru-i	instruire	manĝ-i	manger	
interes-i	intéresser	mank-o	manque	
ir-i	aller	mar-o	mer	
jar-o	année	maten-o	matin	
jes	oui	memor-o	mémoire	
jun-a	jeune	met-i	mettre	
ĵet-i	jeter	metod-o	méthode	
kaj	et	mez-o	milieu	
kamp-o	champ	mir-o	étonnement	
kant-i	chanter	mon-o	argent	
kap-o	tête	mult-a	nombreux	
kapt-i	attraper	naci-a	national	
kar-a	cher	natur-o	nature	
kaŝ-i	cacher	ne	non/ne pas	
kaŭz-o	cause	neces-a	nécessaire	
kelk-a	quelque	nom-o	nom	
klas-o	classe	nov-a	nouveau	
knab-o	enfant	nur	seulement	
kolekt-i	rassembler	oft-e	souvent	
kolor-o	couleur	okaz-o	occasion	
komerc-o	commerce	ol	que 	
kompren-i	comprendre	opini-o	opinion	
komun-a	commun	ordinar-a	ordinaire	
kon-i	connaître	organiz-i	organiser	
kongres-o	congrès	pac-o	paix	
konsent-i	consentir	paĝ-o	page	
konsil-o	conseil	pan-o	pain	
kontraŭ	contre	paper-o	papier	
kost-i	coûter	pardon-i	pardonner	
kresk-i	croître	part-o	partie	
krom	sauf	patr-o	père	
kuir-i	cuire	pec-o	morceau	
kultur-o	culture	pens-o	pensée	
kun	avec	perd-i	perdre	
kuŝ-a	couché	pet-i	demander	
la	le/la/les	pied-o	pied	
labor-o	travail	plen-a	plein	
lac-a	fatigué	pli (...ol)	plus (...que)	
(ne...) plu	(ne...) plus	sub	sous	
plur-aj	plusieurs	sufiĉ-a	suffisant	
poem-o	poème	sukces-o	succès	
popol-o	peuple	sun-o	soleil	
post	après	super	au-dessus	
poŝt-a	postal	sur	sur	
pov-i	pouvoir	ŝajn-i	sembler	
precip-e	surtout	ŝanĝ-i	changer	
prefer-i	préférer	ŝat-i	apprécier	
pret-i	être prêt	ŝip-o	bateau	
pri	au sujet de	ŝtat-o	État (politiq)	
produkt-o	produit	tabl-o	table	
proksim-e	près	tag-o	jour	
propr-a	personnel	tamen	cependant	
prov-i	essayer	teatr-o	théâtre	
publik-a	public	telefon-o	téléphone	
pur-a	propre	ten-i	tenir	
rakont-i	raconter	ter-o	terre	
rapid-a	rapide	tim-o	peur	
redakt-i	rédiger	tra	à travers	
regul-o	règle	traduk-i	traduire	
rekomend-i	recommander	tranĉ-i	couper	
rimark-i	remarquer	trink-i	boire	
ripet-i	répéter	trov-i	trouver	
river-o	rivière	tuj	tout de suite	
rond-a	rond	tuk-o	tissu	
romp-i	casser	turn-i	tourner	
salon-o	salon	tuŝ-i	toucher	
sam-a	identique	universal-a	universel	
san-a	sain	urb-o	ville	
sci-i	savoir	uz-i	utiliser	
seĝ-o	siège	vagon-o	wagon	
sen	sans	varm-a	chaud	
send-i	envoyer	vend-i	vendre	
serĉ-i	chercher	ver-a	vrai	
serv-o	service	vesper-o	soir	
sid-a	assis	vest-o	vêtement	
signif-i	signifier	viand-o	viande	
sinjor-o	monsieur	vid-i	voir	
situaci-o	situation	vir-o	homme	
skatol-o	boîte	vitr-o	vitre	
skrib-i	écrire	viv-o	vie	
sol-a	seul	vizit-i	visiter	
son-o	son (bruit)	voj-o	route	
special-a	spécial	vojaĝ-i	voyager	
spert-o	expérience	vok-i	appeler	
star-i	debout	vol-i	vouloir	
strat-o	rue	vort-o	mot	
stud-i	étudier	zorg-o	souci	
Français   Espéranto

à	al	cependant	tamen	
à travers	tra	certain	cert-a	
à côté	apud	champ	kamp-o	
accepter	akcept-i	changer	ŝanĝ-i	
agir	ag-i	chanter	kant-i	
aide	help-o	chaud	varm-a	
air	aer-o	cher	kar-a	
aller	ir-i	chercher	serĉ-i	
ami	amik-o	choisir	elekt-i	
amour	am-o	ciel	ĉiel-o	
animal	best-o	classe	klas-o	
année	jar-o	commerce	komerc-o	
apparaître	aper-i	commun	komun-a	
appeler	vok-i	comprendre	kompren-i	
apprécier	ŝat-i	congrès	kongres-o	
apprendre	lern-i	connaître	kon-i	
après	post	conseil	konsil-o	
arbre	arb-o	consentir 	konsent-i	
argent	mon-o	contre	kontraŭ	
s’arrêter	halt-i	corps	korp-o	
art	art-o	côté	flank-o	
article	artikol-o	couché	kuŝ-a	
assis	sid-a	couleur	kolor-o	
association	asoci-o	couper	tranĉ-i	
attendre	atend-i	coûter	kost-i	
attraper	kapt-i	croître	kresk-i	
au-dessus	super	cuire	kuir-i	
au lieu de	anstataŭ	culture	kultur-o	
au sujet de	pri	dans	en	
autobus	aŭtobus-o	de	da (quantité)	
automne	aŭtun-o	debout	star-a	
autre	ali-a	décider	decid-i	
avant	antaŭ	demander	pet-i	
avec	kun	dernier	last-a	
avoir	hav-i	désirer	dezir-i	
bateau	ŝip-o	diriger	direkt-i	
besoin	bezon-o	divers	divers-a	
bientôt	baldaŭ	donner	don-i	
boire	trink-i	dormir	dorm-i	
bois	lign-o	doux	dolĉ-a	
boîte	skatol-o	droit	dekstr-a	
bon	bon-a	eau	akv-o	
briller	bril-i	écouter	aŭskult-i	
but	cel-o	écrire	skrib-i	
cacher	kaŝ-i	en dehors	ekster	
casser	romp-i	encore	ankoraŭ	
cause	kaŭz-o	entendre	aŭd-i	
envoyer	send-i	jeune	jun-a	
époux	edz-o	jouer	lud-i	
espérer	esper-i	jour	tag-o	
essayer	prov-i	journal	gazet-o	
est-ce que ?	ĉu ?	jusqu'à	ĝis	
et	kaj	juste	ĝust-a	
État 	ŝtat-o	langue	lingv-o	
étonnement	mir-o	le/la/les	la	
être	est-i	légume	legom-o	
étudier	stud-i	lier	lig-i	
exemple	ekzempl-o	lire	leg-i	
expérience	spert-o	livre	libr-o	
facile	facil-a	main	man-o	
faire	far-i	maison	dom-o	
fait	fakt-o	manger	manĝ-i	
fatigué	lac-a	manque	mank-o	
fenêtre	fenestr-o	matin	maten-o	
fermer	ferm-i	mémoire	memor-o	
fête	fest-o	mer	mar-o	
feu	fajr-o	méthode	metod-o	
feuille	foli-o	mettre	met-i	
film	film-o	milieu	mez-o	
finir	fin-i	monsieur	sinjor-o	
fleur	flor-o	morceau	pec-o	
fois	foj-o	mot	vort-o	
fonctionner	funkci-i	musique	muzik-o	
fort	fort-a	national	naci-a	
fou	frenez-a	nature	natur-o	
foyer	hejm-o	ne... pas	ne	
frapper	frap-i	nécessaire	neces-a	
frère	frat-o	nom	nom-o	
fruit	frukt-o	nombreux	mult-a	
garçon	knab-o	non	ne	
général	ĝeneral-a	nouveau	nov-a	
grand	grand-a	occasion	okaz-o	
groupe	grup-o	oiseau	bird-o	
haut	alt-a	opinion	opini-o	
heure	hor-o	ordinaire	ordinar-a	
histoire	histori-o	organiser	organiz-i	
homme	vir-o	ou	aŭ	
idée	ide-o	oublier	forges-i	
identique	sam-a	oui	jes	
image	bild-o	page	paĝ-o	
important	grav-a	pain	pan-o	
informer	inform-i	paix	pac-o	
instruire	instru-i	papier	paper-o	
intéresser	interes-i	pardonner	pardon-i	
jaune	flav-a	parler	parol-i	
jeter	ĵet-i	particulier	apart-a	
partie	part-o	signifier	signif-i	
pays	land-o	situation	situaci-o	
pendant	dum	soir	vesper-o	
pensée	pens-o	soleil	sun-o	
perdre	perd-i	son (bruit)	son-o	
père	patr-o	souci	zorg-o	
personnel	propr-a	sous	sub	
peuple	popol-o	souvent	oft-e	
peur	tim-o	spécial	special-a	
pied	pied-o	succès	sukces-o	
plein	plen-a	suffisant	sufiĉ-a	
plus (...que)	pli (...ol)	sur	sur	
(ne...) plus	(ne...) plu	surtout	precip-e	
plusieurs	plur-aj	table	tabl-o	
poème	poem-o	téléphone	telefon-o	
poisson	fiŝ-o	temps	temp-o	
postal	poŝt-a	tenir	ten-i	
pouvoir	pov-i	terre	ter-o	
préférer	prefer-i	tête	kap-o	
prêt	pret-a	théâtre	teatr-o	
principal	ĉef-a	tissu	tuk-o	
produit	produkt-o	tomber	fal-i	
proche	proksim-a	tôt	fru-e	
public	publik-o	toucher	tuŝ-i	
propre	pur-a	tourner	turn-i	
que	ke / ol / kion	tout de suite	tuj	
quelques	kelk-aj	traduire	traduk-i	
question	demand-o	travail	labor-o	
raconter	rakont-i	trou	tru-o	
rapide	rapid-a	trouver	trov-i	
rassembler	kolekt-i	uniquement	nur	
recommander	rekomend-i	universel	universal-a	
rédiger	redakt-i	utiliser	uz-i	
règle	regul-o	vendre	vend-i	
remarquer	rimark-i	verre	glas-o	
répéter	ripet-i	vers	al	
rivière	river-o	vêtement	vest-o	
rond	rond-a	viande	viand-o	
route	voj-o	vie	viv-o	
rue	strat-o	ville	urb-o	
sain	san-a	visiter	vizit-i	
salon	salon-o	vitre	vitr-o	
sans	sen	voir	vid-i	
sauf	krom	voiture	aŭt(omobil)-o	
savoir	sci-i	voler (avion)	flug-i	
sembler	ŝajn-i	vouloir	vol-i	
service	serv-o	voyager	vojaĝ-i	
seul	sol-a	vrai	ver-a	
siège	seĝ-o	wagon	vagon-o